Punch nakışı, içi boş bir iğneyle kumaşa ilmek ilmek iplik geçirerek kabarık, halı dokusunda desenler çıkarma ttekniğidir. Elinizde bir çerçeve, bir iğne ve biraz iplik varsa başlayabilirsiniz. Önce ihtiyacınız olan malzemelere, sonra adımlara, ardından da model fikirlerine bakalım.
Gerekli Malzemeler
- Punch iğnesi: Yeni başlayanlar için ayarlanabilir uzunlukta, orta kalınlıkta iplik geçiren (genelde tek iplik veya 2-3 kat ince iplik) bir iğne işinizi kolaylaştırır.
- Kumaş: Sık dokulu, sağlam bir punch kumaşı (monks cloth veya primary tarzı) ya da sağlam pamuklu-polyester karışımı kumaş. Çerçeveden her kenarda en az 5-8 cm taşacak şekilde kesin; 30x30 cm'lik çerçeve için yaklaşık 45x45 cm kumaş uygundur.
- Çerçeve: Kumaşı davul gibi gergin tutan, kilitli bir punch çerçevesi. Küçük bir çalışma için 25-30 cm ideal.
- İplik: Akrilik, yün veya pamuk karışımı halı ipliği. 30x30 cm bir model için yaklaşık 100-150 gram iplik düşünün.
- Kalem veya kumaş işaretleyici: Deseni kumaşa aktarmak için.
- Makas: Keskin uçlu, iplik kesmek için.
- Arka yüz yapıştırıcısı: Kumaş tipi tutkal veya lateks bazlı halı yapıştırıcısı; ilmeklerin çıkmasını önler.
Adım Adım Yapılış
- Deseni basit hatlarla çizin ve ters çevirerek kumaşa aktarın. Punch'ta çalışırken arka yüze işlersiniz, güzel görünen yüz öbür taraftadır. Yazı varsa mutlaka ayna görüntüsü olmalı.
- Kumaşı çerçeveye çok gergin geçirin. Parmakla vurduğunuzda hafif tok bir ses gelmeli.
- İpliği iğneye takın; iplik kendi kendine serbestçe akmalı, düğümlenmemeli.
- İğneyi kumaşa dik şekilde, sapı sizden hafif uzağa bakacak biçimde saplayın. İğne ucu kumaşın arkasına geçer, iplik ilmek bırakır.
- İğneyi kumaştan tamamen çıkarmadan, sadece hafifçe kaldırıp bir iğne boyu ileri taşıyın. Bu, ilmeklerin eşit boyda kalmasını sağlar.
- Önce deseni dış hatlarından doldurun, sonra içini yan yana sıkı sıralarla kapatın.
- Bitince çerçeveyi çevirmeden, arka yüze ince bir kat yapıştırıcı sürün ve tamamen kurumasını bekleyin (genelde bir gece).
- Fazla ipliği makasla tıraşlayıp kenarları dikin veya kumaşı arkadan kaplayın.
Başlangıç İçin Punch Nakışı Modelleri
Geometrik Altlıklar
Daireler, yarım aylar ve yuvarlak hatlı şekiller çalışması en kolay desenlerdir. Üç renkli bir bardak altlığı, ilk denemeniz için çok uygundur.
Çiçek ve Yaprak Desenleri
Papatya, lale veya tek dallı yapraklar hem sade hem şık durur. Ekim ayında yaprak formları, kırmızı, hardal ve kahverengi tonlarıyla sonbahar havasını eve taşır.
Sonbahar Temalı Modeller
Balkabağı, meşe palamudu, mantar ve yaprak çelengi bu mevsim için güzel seçimlerdir. Kasım öncesinde yapılan küçük bir kapı süsü ya da duvar panosu için ideal zaman.
Soyut ve Dalgalı Desenler
Kıvrımlı çizgiler, gökkuşağı kemerleri ve renk geçişli bloklar hata affeder; çünkü kusursuz bir çizim gerektirmez.
Hayvan Figürleri
Kedi silüeti, tavşan ya da baykuş gibi sade formlar seçin. Küçük gözleri ve ince detayları ilk işlerde atlamak daha rahat sonuç verir.
Harf ve İsim Panoları
Çocuk odası için baş harf panoları popülerdir. Unutmayın, harfleri ters çizmeniz gerekir.
Minderler ve Halılar
Deneyim kazandıkça 40x40 cm yastık yüzü ya da küçük paspas boyutuna geçebilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Gevşek kumaş: İlmekler çıkar, desen çarpılır. Gerginliği çalışırken kontrol edin.
- İğneyi tamamen kaldırmak: İlmek boyları dengesiz olur ve boşluklar oluşur.
- Satırları aralıklı işlemek: Kumaş görünür, ilmekler tutunmaz. Sıraları birbirine yakın tutun.
- Deseni ters çizmemek: Özellikle yazılarda sonradan fark edilen en acı hatadır.
- Yapıştırıcıyı atlamak: Kullanımda ilmekler çekilip çıkar.
Püf Noktaları
- İlk çalışmada tek renk ve geniş alanlı bir desen seçin.
- Renk geçişlerinde iplik bittiğinde ucu arka yüzde bırakın, sonra yapıştırıcı sabitler.
- Kabarık etki istiyorsanız iğneyi daha uzun ayarlayın; düz ve kısa bir doku için kısa ayar kullanın.
- Hata yaptıysanız ipliği çekip sökebilir, aynı deliklerden yeniden işleyebilirsiniz.
- Bitmiş işi nemli bezle hafifçe silin, sert fırçalamaktan kaçının.
Küçük bir altlıkla başlayıp elinizi alıştırdıktan sonra daha büyük projelere geçmek en rahat yoldur. Sabırla ilerleyin, ilk işiniz kusursuz olmasa da elde yapılmış her ilmek güzeldir.