Punch nakışı, içi boş bir iğneyle kumaşın arkasından ilmek ilmek iplik geçirerek yapılan, tüylü ve yumuşak bir doku veren tekniktir. Set ararken amaç, ilk işinizi sorunsuz bitirecek parçaların hepsinin kutuda olmasıdır. Aşağıda bir başlangıç setinde bulunması gerekenleri, ardından ilk çalışmanın adımlarını bulacaksınız.
Bir Başlangıç Setinde Olması Gerekenler
- Punch iğnesi: Ayarlanabilir ilmek boyu olan, ince uçlu bir iğne aleti. Başlangıç için tek iğneli, ilmek boyu ayarlı model yeterlidir.
- Punch kumaşı: Dokusu seyrek olmayan, sıkı dokulu ve kaymayan bir kumaş. Yaklaşık 50x50 cm ilk deneme için rahat bir ölçüdür.
- Çerçeve (kasnak): Kumaşı davul gibi gergin tutan, kaymaz yüzeyli bir kasnak. Çap olarak 25-30 cm başlangıç için kullanışlıdır.
- İplik: Orta kalınlıkta akrilik ya da yün karışımlı iplik. Birkaç renk yeterlidir.
- Makas: Uçları keskin, küçük bir makas.
- Desen: Kumaşa aktarılmış ya da kalemle çizebileceğiniz basit bir şekil.
Sette bir iplik geçirme teli de varsa iğneyi takmak çok kolaylaşır. Yoksa ince bir tel parçasıyla kendiniz de halledebilirsiniz.
Seti Alırken Dikkat Edilecekler
- Kumaşın üzerinde desen baskısı olan setler acemiler için pratiktir, ama çizim yapmak isterseniz boş kumaş daha özgür bir alan sunar.
- İplik miktarı yazıyorsa kontrol edin; küçük bir desen için bile her renkten birkaç metre gerekir.
- Kasnağın vidası sağlam olmalı. Gevşeyen kasnak, işin en büyük baş belasıdır.
- İğnenin içinden ipliğin rahat akması gerekir. Kalın iplik ince iğneye sığmaz, malzemeleri uyumlu seçin.
İlk Çalışmanın Adımları
- Deseni kumaşa kalemle çizin. Punch işlemi kumaşın arka yüzünden yapıldığı için deseni ters çevirin; yazı varsa aynalı çizilmesi gerekir.
- Kumaşı kasnağa gergin şekilde geçirin. Parmakla vurunca hafif ses çıkarmalı.
- İpliği iğnenin sapından ve ucundan geçirin, ucundan yaklaşık 5 cm dışarı bırakın.
- İğneyi kumaşa dik şekilde sonuna kadar batırın, sonra kumaştan kurtulacak kadar geri çekin; yüzeyden tamamen ayırmayın.
- Önce deseni dış çizgiden çevreleyin, ardından içini sıkı sıkıya doldurun. Dikişler arasında bir iğne boyu boşluk bırakın.
- Bitirince ilmekler karşı yüzde kalır. Kumaşı çevirip ön yüzde tüylü dokuyu görün, ardından iplik uçlarını arkada kesin.
- Arkaya ince bir kat kumaş yapıştırıcısı sürüp kurutun. Böylece ilmekler çözülmez.
Sık Yapılan Hatalar
- Gevşek kumaş: İlmekler kolayca çıkar. Çalışırken gerginliği sık sık kontrol edin.
- İğneyi kumaştan tamamen çekmek: İplik boşalır ve ilmek atlar. Yüzeyde kaydırarak ilerleyin.
- Aralıklı çalışmak: Boşluklu dikişlerde kumaş görünür. Sık doldurun.
- İpliği gergin çekmek: İplik iğneden serbest akmalı, çekiştirmeyin.
- Çok büyük bir desenle başlamak: İlk işiniz için avuç içi büyüklüğünde bir şekil seçin.
Püf Noktaları ve Alternatifler
Soğuk mevsim yaklaşırken punch nakışı, yastık kılıfı, bardak altlığı ya da duvar süsü gibi evi ısıtan küçük işler için çok uygundur. Ekim ayında kırmızı, hardal ve kahverengi tonlarında sonbahar yaprağı motifleri yapabilirsiniz.
Hazır set almak istemezseniz parçaları ayrı ayrı alabilirsiniz; bu durumda iğneyle uyumlu iplik seçmek en önemli noktadır. Kumaş olarak sık dokulu keten karışımı, bez gibi malzemeler kullanılabilir, ama kayganlığı yüksek kumaşlardan kaçının.
Bitmiş işi ütülemek yerine tüylü yüzeyi hafifçe tarayın; ilmekleri kesmek isterseniz küçük makasla kontrollü şekilde düzeltebilirsiniz. Temizlik için nemli bir bezle bastırarak silin, sürtmeyin. İşi düz bir yerde, tozdan uzak saklayın.